Mark van der Heijden, oprichter van Connect de Zorg, over vechten voor je autonomie.
Je kent ze wel, die momenten. Je zit in een overleg en denkt: dit slaat nergens op. Je krijgt een protocol opgelegd waarvan je weet: dit past niet bij deze patiënt. Je wilt iets aankaarten, maar je weet al dat er toch niets mee gebeurt. Dus zeg je niks. Weer niet.
In een eerdere blog schreef ik over vermoeidheid door gebrek aan autonomie. De reacties die ik kreeg, bevestigden wat ik al vermoedde: veel zorgprofessionals herkennen dit. Maar er is iets wat ik toen niet benoemd heb. Iets wat misschien nog zwaarder weegt.
Vechten voor iets wat vanzelfsprekend zou moeten zijn
Als zorgprofessional weet je wat goede zorg is. Het zit in je. Je hebt ervoor gekozen, ervoor gestudeerd, en je doet het al jaren met hart en ziel. Toch moet je elke dag opnieuw bewijzen dat jouw oordeel klopt. Aan de zorgverzekeraar. Aan de directie. Aan je leidinggevende. Aan mensen die al jaren niet meer aan een bed hebben gestaan.
Dat vechten put uit. Meer dan de zorg zelf.
In mijn eerdere blog vertelde ik over een GZ-psycholoog die om hulp vroeg en pas serieus werd genomen toen ze al was uitgevallen. Het is helaas geen uitzondering.
Dat is het patroon dat ik steeds weer zie. Zorgprofessionals die zich niet gehoord voelen. Die keer op keer aangeven dat iets niet werkt. Tot ze het opgeven. Of tot ze uitvallen.
Je wordt een marionet
Ik herken het zelf ook. Toen ik als manager in de zorg werkte, voelde ik me regelmatig een marionet. Ik deed niet wat ik dacht dat goed was, maar wat de directie van me verwachtte. Productienormen halen. Processen afsluiten. Dingen waarvan ik dacht: dit klopt niet, maar ik moet het doen.
Op dat moment ben je niet meer bezig met zorg leveren zoals jij denkt dat het moet. Je bent bezig met uitvoeren wat anderen hebben bedacht.
Dat is het moment waarop je jezelf kwijtraakt.
Waarom zorgprofessionals blijven hangen
Je zou denken: als het zo erg is, waarom vertrekken mensen dan niet? Maar zo simpel is het niet.
Zorgprofessionals zijn loyaal. Aan hun team. Aan hun patiënten. Ze denken: als ik wegga, laat ik iedereen in de steek. En ze weten wat ze hebben, maar niet wat ze ervoor terugkrijgen.
Dus blijven ze en vechten ze door tot de tank leeg is.
Niet gehoord, niet gezien, niet versterkt
Wat ik in al die gesprekken hoor, komt steeds op hetzelfde neer. Zorgprofessionals voelen zich niet gezien. Niet gehoord. En al helemaal niet versterkt in hun autonomie.
Het tegenovergestelde eigenlijk. Ze moeten vechten voor iets wat vanzelfsprekend zou moeten zijn: de ruimte om hun vak uit te oefenen zoals zij weten dat het moet.
Managers hebben vaak geen tijd. Ze hebben zelf al hun handen vol. En ze zijn niet opgeleid om een team te leiden. Dus vallen zorgprofessionals tussen wal en schip.
Er is een andere weg
Het hoeft niet zo te zijn. Je hoeft niet te blijven vechten in je eentje.
Bij Connect de Zorg geloven we dat zorgprofessionals het beste functioneren als ze de ruimte krijgen om autonoom te zijn. Niet als marionet van een systeem, maar als professional die zelf bepaalt hoe de beste zorg eruitziet.
Dat betekent niet dat je alles alleen moet uitzoeken. Integendeel. Het betekent dat er iemand naast je staat die luistert. Die vraagt: wat heb jij nodig? En die helpt om dat mogelijk te maken.
Soms is dat een andere plek. Soms is dat een gesprek. Soms is dat gewoon even gehoord worden.
Die stap hoeft niet groot te zijn
Ook Ritesh Ramkhelawan voelde zich steeds meer een uitvoerder van andermans beslissingen. Nu bepaalt hij zelf waar hij werkt, met welke patiënten, op zijn eigen manier. Die overgang begon niet met een grote beslissing. Het begon met een gesprek.
Herken je de momenten uit dit verhaal? Dan hoef je niet te blijven vechten. Neem contact op. We luisteren.
Mark van der Heijden Oprichter Connect de Zorg